Powietrze i para

Szczelne okno nie wietrzy mieszkania za Ciebie

Publikacja · aktualizacja

Szczelność

Zamknięte skrzydło ma ograniczać przeciek powietrza. Klasy przepuszczalności opisuje PN-EN 12207: im wyższa klasa, tym mniej powietrza przechodzi przez zamknięte okno przy danym ciśnieniu. Stare skrzydło z wyschniętą uszczelką często „wietrzyło” właśnie przez nieszczelność. Nowe okno tę drogę zamyka.

Mikrowentylacja w okuciu — klamka o krok od pozycji zamkniętej — robi niewielką szczelinę. Nie jest projektem wentylacji kuchni ani łazienki. Nie zastępuje kratki, nawiewnika ani uchyłu, gdy w domu suszy się pranie.

Nawiew

Nawiewnik okienny jest osobnym elementem, zwykle w ramie albo na skrzydle. Ma podany przepływ. W opisach powtarzają się dwa działania: ciśnieniowy przymyka się przy mocnym wietrze, higrosterowany zmienia przekrój wraz z wilgotnością w pomieszczeniu. To różne mechanizmy. Nazwa „nawiewnik” bez karty nie mówi, który z nich wisi nad szybą.

Nawiew potrzebuje wywiewu. Jeśli kratka w łazience jest zaklejona, a okap nie ma dopływu, nawiewnik w salonie nie „naprawi” całego mieszkania. Rozmieszczenie jest sprawą wentylacji budynku, nie samego rysunku okna.

Trzy miejsca, w których widać wodę

Od strony pokoju

Para na wewnętrznej tafli znaczy, że wilgotne powietrze doszło do chłodnej powierzchni. Często schodzi się wtedy kilka rzeczy: szczelniejsze skrzydło, suszenie prania, gotowanie bez okapu i chłodniejsza krawędź przy ramce szyby. To nie jest jeszcze opis uszkodzonego zespolenia. Pomaga obniżenie wilgotności i droga dla powietrza, nie wycieranie szyby jako jedyna czynność.

Między taflami

Para albo zaciek wewnątrz zespolenia, których nie da się zetrzeć z żadnej strony, wskazują na utraconą szczelność zespolenia. Gaz i suchość komory nie wracają po przetarciu. Wymiana dotyczy wtedy zespolenia, czasem całego skrzydła, zależnie od listwy przyszybowej i systemu. Budowę tafli opisuje tekst o szybach.

Od strony ulicy

Na bardzo dobrze izolującej szybie zewnętrzna tafla potrafi zrosić się rankiem, bo jest chłodna i oddaje ciepło w stronę nieba. To zjawisko opisuje się przy szybach o niskim Ug. Nie znaczy, że okno „przepuszcza wodę do mieszkania”. Jeśli rosa jest tylko na zewnątrz i znika, gdy powietrze się ogrzeje, to inna sytuacja niż zaciek między taflami.

Co zapisać, zanim nazwie się to wadą

Szczelność zamkniętego skrzydła i sposób, w jaki skrzydło się uchyla, są w tekście o rodzajach okien. Sam montaż taśm nie tworzy nawiewu: taśmy zamykają szczelinę muru, a powietrze do pokoju ma iść zaprojektowaną drogą. O warstwach szczeliny: ciepły montaż.

Wnętrze mieszkania z dużym oknem i zasłoną po lewej stronie
Zasłona dosunięta do samego skrzydła spowalnia ruch powietrza przy szybie. Zdjęcie: Pexels.

Skąd bierze się para na szybie od strony pokoju

Powietrze w mieszkaniu niesie parę wodną. Gdy zetknie się z taflą chłodniejszą niż punkt rosy, woda wykrapla się na szkle. Źródła pary są zwykłe: gotowanie bez okapu, suszenie prania, kąpiel, kilka osób w małym pokoju, rośliny. Nowe, szczelne skrzydło nie „produkuje” tej pary. Odcina drogę, którą stare, nieszczelne okno puszczało powietrze samo.

W opisach komfortu często podaje się wilgotność względną w okolicy 40–60%. To zakres z literatury o pomieszczeniach, nie wynik pomiaru w konkretnym mieszkaniu i nie zalecenie medyczne z tej strony. Higrometr na parapecie pokazuje lokalną liczbę. Przy 20°C w pokoju i wilgotności bliżej górnej części tego zakresu szyba o słabszym Ug pokrywa się rosą wcześniej niż szyba o niższym Ug. Sama wymiana zespolenia bez drogi dla powietrza przesuwa problem, nie usuwa pary z mieszkania.

Nawiewnik, mikrowentylacja i rozszczelnienie

Nawiewnik w ramie albo w ścianie jest osobnym elementem z własnym przepływem, podawanym w karcie zwykle w metrach sześciennych na godzinę przy określonej różnicy ciśnienia. Mikrowentylacja okucia to niewielkie odsunięcie skrzydła od uszczelki, sterowane klamką. Rozszczelnienie bywa tym samym ruchem albo dodatkową funkcją okucia. Żadne z tych słów nie zastępuje kratki wywiewnej w kuchni i łazience. Nawiew bez wywiewu nie ma dokąd pchać powietrza.

Nawiewnik ciśnieniowy przymyka się, gdy wiatr na elewacji rośnie. Nawiewnik higrosterowany reaguje na wilgotność w pomieszczeniu. To dwa różne mechanizmy. W opisie okna warto mieć nazwę typu i to, czy urządzenie siedzi w ramie, w skrzydle, czy w osobnym kanale ściennym. Miejsce w górnej części ramy jest częste, bo chłodne powietrze wchodzi nad strefą przebywania i miesza się, zanim zejdzie. To opis układu, nie wymóg z tej strony.

Zasłona, grzejnik i szeroki parapet

Grzejnik pod oknem ogrzewa szybę od dołu i zmniejsza rosę, o ile ciepłe powietrze ma jak wstać wzdłuż tafli. Szeroki parapet i ciężka zasłona dosunięta do ramy odcinają ten strumień. Wtedy dół szyby pozostaje chłodny, nawet gdy Ug na karcie wygląda dobrze. Firanka nie jest wadą zespolenia. Jest przeszkodą na drodze powietrza, którą da się odsunąć na próbę, zanim nazwie się okno zepsutym.

Roleta zewnętrzna opuszczona na noc zmienia temperaturę tafli od zewnątrz. Rosa od strony ulicy, opisana wyżej, potrafi wtedy zniknąć albo przesunąć się na inną godzinę. To nadal inna sytuacja niż para między szybami, której nie da się zetrzeć z żadnej strony.

Co sprawdzić w jednym wieczorze

Jeśli woda stoi na ścianie pod oknem, a szyba od środka jest sucha, szukaj styku ramy z murem, nie tylko wilgotności pokoju. Warstwy szczeliny opisuje montaż. Liczba Ug, która mówi, jak chłodna jest tafla, jest przy współczynnikach.